هشدارهای شیوع پوکی استخوان را جدی بگیریم

دکتر فرخنده اسماعیل نیا روز یکشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اینکه بیشترین شکستگی به علت پوکی استخوان در ناحیه لگن، ستون مهره‌ها، مچ دست، قسمت بالای بازو و شانه رخ می‌دهد، افزود: پوکی استخوان می‌تواند تغییرات جدی در زندگی ایجاد کند بنابراین درد و رنج ناشی از شکستگی‌ها، وابستگی به افراد مراقب، کاهش فعالیت‌های روزمره و در نهایت افسردگی شایع‌ترین تغییرات هستند.

مسئول پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: گاهی شکستگی یک استخوان می‌تواند به شکستگی سایر استخوان‌ها هم برسد ، بنابراین هرچه زودتر باید نسبت به تشخیص و درمان این بیماری اقدام شود.

وی بیان داشت:طبق آمار جهانی بیش از ۲۰۰ میلیون نفر در جهاد مبتلا به بیماری پوکی استخوان هستند و گفته شده است که از هر ۲ زن و از هر ۴ مرد بالای ۵۰ سال یک نفر شکستگی ناشی از پوکی استخوان را تجربه می‌کنند.

اسماعیل نیا بیان داشت: استئوپروز یا پوکی استخوان نوعی بیماری است که در آن استخوان‌ها، پوک، ضعیف و شکننده می‌شود و درنتیجه خطر شکستگی‌های خود به خودی استخوان بیشتر شده و اتفاق می‌افتد.

وی با اشاره به اینکه پوکی استخوان یک بیماری خاموش است و تا زمانی که یک استخوان نشکند علائمی از خود بروز نمی‌دهد ،ادامه داد: در فرد مبتلا به این بیماری یک سقوط ساده از ارتفاع کم، چرخش ناگهانی، خم و راست شدن سریع و یا حتی گاهی یک سرفه و عطسه می‌تواند باعث شکستگی استخوان شود.

مسئول پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل با بیان اینکه سازمان بهداشت جهانی WHO روز ۲۰ اکتبر (۲۸ مهرماه) را به عنوان روز جهانی پوکی استخوان یا همان استئوپروز نام‌گذاری کرده است، گفت: مهم است که بدانید آیا شما در معرض خطر هستید یا نه و از آنجائی که پوکی استخوان علائم آشکاری ندارد لازم است در مورد سلامت استخوان با پزشک خود مشورت کنید.

اسماعیل نیا بیان داشت: سبک زندگی کم‌ تحرک یا بدون فعالیت بدنی، سیگار کشیدن و یا نوشیدن الکل، بیماری‌هایی مثل روماتیسم مفصلی، دیابت، سرطان پستان، سرطان پروستات، بیماری‌های گوارشی، استفاده طولانی ‌مدت از داروهای گلوکوکورتیکویید مثل دگزامتازون، هیدروکورتیزون، کاهش قد بیش از ۵.۲ سانتی‌متر، سن بالای ۵۰ سال، خانم‌های یائسه و بخصوص یائسگی زودرس، سابقه شکستگی لگن یا ابتلای به پوکی استخوان در والدین، مصرف کم کلسیم و دوری از نور آفتاب، کم‌وزن بودن (شاخص توده بدنی کمتر از ۱۹) از اصلی‌ترین عوامل خطر ابتلا به پوکی استخوان می‌باشد.

وی افزود: متداول‌ترین روش برای تشخیص پوکی استخوان، تعیین میزان تراکم استخوان با سنجش میزان جذب اشعه (DXA) می‌باشد لذا با این روش سریع و کم تهاجمی میزان تراکم استخوان در لگن و ستون فقرات مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: پوکی استخوان یعنی تراکم مواد معدنی استخوان پایین‌تر از حد طبیعی است و اگر نتایج بررسی شما پوکی استخوان را نشان دهد بدین معنا است که در معرض خطر جدی شکستگی قرار دارید، ولی اگر در بررسی پوکی استخوان گزارش نشود بدین معنا نیست که به این بیماری مبتلا نیستید یا مبتلا نمی‌شوید.

وی اظهار کرد: با استفاده از اصول خود مراقبتی مانند عدم مصرف سیگار و پرهیز از نوشیدن الکل، رژیم غذایی حاوی مقادیر کافی کلسیم و پروتئین روزانه، فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط ۳ الی ۵ بار در هفته و حداقل به مدت ۳۰ الی ۴۰ دقیقه روزانه مثل پیاده‌روی، شنا، دوچرخه‌سواری ، حداقل ۱۵ دقیقه روزانه در معرض تابش نور آفتاب به‌طور مستقیم (نه از پشت شیشه یا لباس) ، از پوکی استخوان پیشگیری کنید.

مسئول پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل بیان داشت: دوره درمانی پوکی استخوان طولانی‌مدت است و فاز اول درمان حداقل ۳ الی ۵ سال به طول می‌انجامد لذا امروزه گستره بالایی از گزینه‌های درمانی برای پوکی استخوان موجود است که بسته به شرایط فردی و شدت بیماری متفاوت است.