به گزارش پایگاه خبری طلوع سیاست
مخالفت با مذاکره و توافق با غرب برای بخشی از جریان تندرو در ایران موضوع تازهای نیست. این جریان طی دهههای گذشته، با چهرهها و تشکلهای متفاوت، کمابیش بر یک الگوی سیاسی ثابت پافشاری کرده است؛ الگویی که مذاکره را عقبنشینی میبیند، توافق را امتیازدهی میخواند و در بزنگاههای دیپلماتیک، به جای حمایت از مذاکرهکنندگان، علیه آنان شعار میدهد.
این جریان در دورههای مختلف، نمایندگان و صورتبندیهای سیاسی متفاوتی داشته است. در دولت محمود احمدینژاد و سالهایی که سعید جلیلی دبیری شورای عالی امنیت ملی و مسئولیت مذاکرات هستهای را برعهده داشت، بخشی از همین نگرش در سطوح بالای اجرایی و سیاست خارجی کشور حضور داشت. نتیجه آن دوره، صدور چندین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران و گسترش تحریمهای بینالمللی بود؛ قطعنامههایی که آن را «کاغذپاره» می خواندند.
مخالفت با برجام، حمله به مذاکره با آمریکا و اروپا و بدبینی بنیادین به هرگونه مصالحه با غرب، در همه این سالها از مؤلفههای اصلی گفتمان تندروها باقی ماند.
حالا در میانه یکی از پرتنشترین مقاطع سیاست خارجی ایران، یک ایده دیگر نیز به ادبیات این طیف اضافه شده است: تنگه هرمز. تنگهای که آن را بمب اتم می خوانند. هرچقدر هم منتقدان هشدار میدهند که تبدیل مکرر تنگه هرمز به ابزار تهدید، ممکن است در بلندمدت ارزش راهبردی این مزیت جغرافیایی را برای ایران کاهش دهد، کشورهای منطقه و قدرتهای بزرگ را به توسعه مسیرهای جایگزین سوق دهد و هزینههای سیاسی و امنیتی تازهای برای تهران ایجاد کند، گوششان بدهکار نیست. هر شبکه ای را که در صدا و سیما باز کنید، یک سخنران در حال مدیحه سرایی درباره مزایای فشار بر کشتیرانی در تنگه هرمز و ایده دریافت عوارض است. این در حالی است که برخی مقامات رسمی دولت، از رئیس کل بانک مرکزی تا معاون وزیر امور خارجه، برداشتهایی از جنس امکان دریافت یکجانبه عوارض از عبور کشتیها را فاقد مبنای عملی دانستهاند.
اما مسئله تنها اختلاف بر سر یک راهبرد سیاست خارجی نیست. پرسشی قدیمیتر دوباره مطرح شده است: این جریان در نهایت چه میخواهد؟ اینکه بخش تندرو سیاست ایران با مذاکره و توافق با غرب سر سازگاری ندارد، دستکم در چند دهه گذشته بارها آشکار شده است؛ اما آلترناتیو آن چیست؟ اگر مذاکره مطلوب نیست، توافق عقبنشینی است و سازش با غرب خیانت تلقی میشود، نقطه پایان این سیاست کجاست؟ جنگ گسترده چه دستاوردی برای کشوری خواهد داشت که زیرساختها، اقتصاد و زندگی میلیونها شهروندش میتواند از آن آسیب ببیند؟
این پرسش زمانی حساستر میشود که پای برداشتهای آخرالزمانی نیز به میان میآید. طی سالهای گذشته بارها روایتهایی درباره وجود گرایشهای آخرالزمانی در بخشهایی از جریان تندرو مطرح شده است. حسن روحانی اخیراً با اشاره به این جریان گفت «اقلیتی میگوید اگر این جنگ تشدید شود، امام زمان زودتر ظهور میکند!… مسئولی میخواست برای سخنرانی امام زمان در تهران جایگاه درست کنند».
سوال اینجاست که آیاتندروی موجود صرفاً محصول محاسبات سیاسی است یا در لایههایی از آن، باورهای ایدئولوژیک و آخرالزمانی نیز بر تصمیمسازی اثر میگذارد؟
منصور حقیقتپور نماینده مجلس نهم، مشاور علی لاریجانی در زمان ریاست بر مجلس دهم و معاون پیشین سپاه قدس در گفتوگویی از زاویهای متفاوت به همین مسئله پرداخته است. او میان بدنه احساسی این جریان و کسانی که به گفته او در رأس آن قرار دارند تفکیک قائل میشود. او بارها در گفت وگویی برای توصیف این پدیده از تعبیر «نئوفرقانیسم» استفاده کرده و ابعاد تفکر این جریان را شرح داده است.
حقیقتپور: اینها از فرقان هم خطرناکتر هستند
منصور حقیقتپور می گوید: «برخی از این افراد علم اساسی و بصیرت نسبت به صحنه فعلی ندارند. عدهای در رأس این افراد هستند که واقفاند و افرادی در طبقات پایینتر هم قرار دارند که احساسی عمل میکنند. خانمهایی که محجبه هم هستند و ناموس ما شیعیان محسوب میشوند، وقتی کفنپوش مقابل وزارتخانه میآیند، دنبال منافع شخصی نیستند، بلکه حس میکنند دینپایه رفتار میکنند. این دسته از افراد بیگناه هستند. کسی که در حرم حضرت معصومه سنگ و مهر به روی شهید لاریجانی پرت میکند، نمیفهمد چه میکند. کسی مثل ابنملجم مرادی که شمشیر زهرآگین خود را به سر مبارک حضرت علی میزند، کاسبی که نمیکند؛ حس میکند در حال جهاد است.»
رأس بالاتر این جریان که راهبردها را میدهد، آگاه است و «کاسبی میکند». به گفته حقیقت پور «عالم ابلهی» که اینها را تحریک میکند، مهم است
او معتقد است رأس بالاتر این جریان که راهبردها را میدهد، آگاه است و «کاسبی میکند». به گفته حقیقت پور «عالم ابلهی» که اینها را تحریک میکند، مهم است.
این مقام ارشد سابق سپاه می گوید در گذشته از برخی از کسانی که در حرم حضرت معصومه به لاریجانی مهر پرتاب کرده بودند، بازجویی کرده اند. حقیقت پور می گوید به اینها گفتیم رهبری از این کار راضی نبود. همین آقایان استدلالشان این بود که ما این حرفها را قبول نداریم، اما دل آقا را میخوانیم که ته دلشان از این کار راضی بود.
او جریان تندروی کنونی را از فرقان هم خطرناکتر می داند. «اینها تشکیلات دارند، فرقان نداشت؛ اینها پول دارند، فرقان نداشت؛ اینها اسلحه دارند، فرقان نداشت؛ اینها حوزه و دانشگاه دارند، فرقان نداشت.»
«نئوفرقانیسم ترکیبی از حجتیه، اخوان و حزب توده است»
حقیقتپور درباره ماهیت آنچه «نئوفرقانیسم» مینامد، بیان کرد: «نئوفرقانیسم یک جریان چندوجهی است. اینها ترکیبی از تفکر منحوس انجمن حجتیه، به اضافه رگهای از اخوانیت و به اضافه رگهای از حزب توده هستند. نگاه آنها هم به شرق است.»
دنبال ساخت سکویی برای سخنرانی امام زمان بودند
وی در واکنش به اظهارات حسن روحانی مبنی بر تلاش عدهای برای گسترش جنگ با برداشتی مرتبط با ظهور امام زمان اشاره کرد و گفت: «اینها چنین ادعایی را به رهبری شهید هم منتقل کرده بودند که ما باید یک سکوی بزرگ در تهران با نطق آقا امام زمان درست کنیم و جنگ را گسترش دهیم. دنبال سیستم صوتی عظیم بودند. من خاطرم هست یک برادری در یک مجموعه نظامی یک سیستم مخابراتی راه انداخته بود تا برای ظهور مورد استفاده قرار گیرد.»
او افزود: «اینها در بدنه و میانه نهادهای امنیتی نقشی ندارند. برخی مواقع تعدادی از فرماندهان دارای همین تفکرات بودند؛ البته من اسم نمیبرم.»
رهبری باید با جدیت از این جریان عبور کند
حقیقتپور درباره لزوم موضعگیری رهبری در برابر تندروی گفت: «به نظر من رهبری باید با جدیت کارهای خود را پیش ببرد و از اینها عبور کند. رهبری شهید هم از اینها عبور کرد. احمدینژاد هم یک ترکیبی از تمام اینهاست. قبلاً ارتباطات تشکیلاتی با آنها داشته، اما رد شده است. رئیس پایداری مگر رفیق احمدینژاد نبود؟ احمدینژاد نقطه حساسی بود. قصه یکشنبه سیاه مجلس را که احمدینژاد رقم زد، پایههایش همین چیزهاست.»
اشاره حقیقت پور به ماجراهای رخ داده در جلسه استیضاح عبدالرضا شیخ الاسلامی وزیر کار احمدی نژاد است. در آن جلسه، درگیری لفظی و علنی میان محمود احمدینژاد، رئیس جمهور وقت ایران با علی لاریجانی، رئیس وقت مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران در صحن مجلس در بهمنماه ۱۳۹۱ ایجاد شد. درگیری به ادعای احمدی نژاد در مورد رانتخواری و فساد اقتصادی خانواده لاریجانی با پخش یک فیلم و پاسخ متقابل رئیس قوه مقننه ایران مربوط می شد.
حقیقت پور استاندار اسبق اردبیل ادامه داد: «من همان نکته را در دوران استانداری مطرح کردم و گفتم در عرض آقا قرار نگیرید و در طول آقا قرار بگیرید. به همین واسطه احمدینژاد من را عزل کرد. وزیر خارجه، متکی، هم به همین دلیل عزل شد. به او گفته بودند چرا با دفتر رهبری اینقدر ارتباط داری؟»
جبهه پایداری در ردصلاحیت لاریجانی نقش داشت
این فعال سیاسی درباره برخورد علی لاریجانی با جریان تندرو در دوران حضور او در شورای عالی امنیت ملی گفت: «آقای لاریجانی در یک مقطع بسیار حساس دبیر شدند که در آن فرصت، آقای لاریجانی به حفظ نظام و مقابله با آمریکا فکر میکردند. آقای لاریجانی میخواست این افراد در مسیر قرار بگیرند، اما متأسفانه عبور کردند. من خیلی تلاش کردم مناسباتی ایجاد شود، اما علت اصلی ردصلاحیت آقای لاریجانی، تلاش همین افراد جبهه پایداری بود.»
